Chiến sự Ukraine ngày 775: Ai tấn công nhà máy điện hạt nhân?
Ngày 20.1, Thành đoàn Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2024 và phương hướng năm 2025. Tham dự hội nghị có ông Nguyễn Văn Phong, Phó bí thư thường trực UBND TP.Hà Nội; anh Nguyễn Minh Triết, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam.Tại hội nghị, chị Chu Hồng Minh, Bí thư Thành đoàn Hà Nội, cho biết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Hà Nội năm 2024 đã khép lại với nhiều thành tích nổi bật, đánh dấu nhiều dấu ấn quan trọng của tuổi trẻ thủ đô.Năm 2025, Đoàn Thanh niên TP.Hà Nội xác định chủ đề công tác năm là "Tuổi trẻ thủ đô tự hào, vững tin theo Đảng", hướng tới kỷ niệm các ngày lễ lớn và sự kiện quan trọng trong năm 2025."Cùng với đó, các cấp bộ Đoàn tập trung thực hiện nghiêm túc, khẩn trương những chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa XII", chị Minh chia sẻ.Phát biểu tại hội nghị, anh Nguyễn Minh Triết đánh giá cao các kết quả đạt được trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2024 của Thành đoàn Hà Nội. Theo anh Nguyễn Minh Triết, Thành đoàn Hà Nội đã triển khai một cách chủ động, sáng tạo chủ đề công tác "Năm Thanh niên tình nguyện". Công tác góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của thanh thiếu nhi Hà Nội có nhiều bước phát triển trong năm 2024. Nổi bật là kết quả công tác phát triển đảng viên mới, nhất là trong khối học sinh, sinh viên. "Chúng ta vui mừng và ấn tượng với những con số phát triển nổi bật như: tỷ lệ đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng tăng từ 29% năm 2023 lên 40% trong năm 2024; số đảng viên mới là học sinh THPT tăng gấp 5,56 lần (từ 88 lên 490 đảng viên mới), số đảng viên mới là sinh viên tăng 1,1 lần" anh Nguyễn Minh Triết nói. Năm qua, Thành đoàn Hà Nội cũng đã đăng cai thành công nhiều hoạt động cấp toàn quốc và khu vực.Theo anh Nguyễn Minh Triết, năm 2025, Ban Bí thư T.Ư Đoàn mong muốn các cấp bộ đoàn Hà Nội, cũng như hơn 3 triệu thanh niên thủ đô hãy cụ thể hóa một cách thực chất, sáng tạo chủ đề công tác năm 2025 của toàn đoàn: Tuổi trẻ Việt Nam tự hào, vững tin theo Đảng, bằng các công trình, phần việc và huy động đoàn viên, thanh niên tham gia thực hiện hiệu quả các chương trình, hoạt động.Thành đoàn Hà Nội cần tiếp tục triển khai chuyển đổi số, phối hợp xây dựng Chương trình công tác Hội và phong trào thanh niên Hà Nội bám sát Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam lần thứ IX. Anh Nguyễn Minh Triết đề nghị, cần đặc biệt lưu ý các giải pháp để khắc phục 5 vấn đề tồn tại và triển khai thực hiện 3 định hướng mà Tổng Bí thư đã chỉ ra trong công tác Đoàn, HộiTheo anh Nguyễn Minh Triết, trong phát biểu tại Đại hội đại biểu Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2024 - 2029, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định niềm tin rất lớn của Đảng, Nhà nước vào thế hệ trẻ. "Một mùa xuân mới, năm mới đang mở ra, tôi hy vọng các cấp bộ Đoàn và thanh niên Hà Nội sẽ thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của năm 2025; góp phần thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc và Đại hội Đảng bộ thành phố, cụ thể hóa và hiện thực hóa "mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", anh Nguyễn Minh Triết kỳ vọng.Tại hội nghị, Đoàn Thanh niên TP.Hà Nội đã đón nhận Huân chương Lao động hạng ba của Chủ tịch nước vì đã có thành tích trong công tác triển khai Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè; được nhận Cờ thi đua xuất sắc của T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.Dịp này, Thành đoàn Hà Nội đã trao Cờ thi đua xuất sắc cho 11 đơn vị, các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc cũng được T.Ư Đoàn và Thành đoàn Hà Nội tặng bằng khen.Điểm thi đánh giá năng lực chuyên biệt: Thí sinh cao nhất môn văn chỉ 6,5 điểm
Lamine Yamal thực hiện pha kiến tạo đẳng cấp cho tiền đạo Raphinha ghi bàn mở tỷ số 1-0 ở phút 11, trong trận Barcelona gặp Benfica ở lượt về vòng 16 đội Champions League ngày 12.3. Sau đó, ở phút 27, Lamine Yamal đã tự mình ghi một bàn thắng cực đẹp bằng pha solo ngoạn mục, khi rê bóng từ cánh phải đến rìa vòng cấm trước khi tung cú sút bằng chân trái đưa bóng đi cong vào góc lưới xa khung thành của CLB Benfica.Pha kiến tạo và bàn thắng này của Lamine Yamal giúp Barcelona dẫn tỷ số 2-1 (Otamendi gỡ 1-1 cho Benfica phút 13). Trước khi, ở cuối hiệp 1, Raphinha ghi bàn thứ 2 trong trận ấn định chiến thắng tỷ số 3-1 cho đội bóng xứ Catalan và thắng chung cuộc tỷ số 4-1 để giành vé vào tứ kết Champions League.Lamine Yamal đến nay đã ghi 3 bàn và có 3 kiến tạo trong 9 trận thi đấu tại Champions League mùa này. Tổng cộng, cầu thủ trẻ này đã ghi 12 bàn và có đến 17 kiến tạo trong 37 trận cho Barcelona trên mọi đấu trường tính đến nay. Trong đó, tại giải La Liga là 5 bàn và 11 kiến tạo, số còn lại được thực hiện ở Cúp nhà Vua và Siêu cúp Tây Ban Nha, nơi đội bóng xứ Catalan đã giành ngôi vô địch khi hạ kình địch Real Madrid với tỷ số 5-2 và Lamine Yamal là người ghi bàn mở tỷ số."Tất cả những điều này càng chứng minh, Lamine Yamal là một cầu thủ rất phi thường, xứng đáng tiếp nối sau kỷ nguyên rực rỡ của Messi và Ronaldo. Tuy nhiên, điều đáng nói hơn cả là Messi và Ronaldo ở tuổi 17 như Lamine Yamal hiện nay, họ chưa làm được điều gì đáng kể. Trong khi ở tuổi 17, Lamine Yamal nay đã đạt gần như mọi thứ", tờ AS (Tây Ban Nha) bày tỏ.Lamine Yamal cùng đội tuyển Tây Ban Nha vô địch EURO 2024, là cầu thủ trẻ xuất sắc nhất giải, ghi bàn thắng đẹp nhất và góp mặt ở đội hình tiêu biểu. Vô địch La Liga (mùa 2022 - 2023), vô địch Siêu cúp Tây Ban Nha 2025. Phá hàng loạt kỷ lục cầu thủ trẻ ghi bàn ở cấp CLB và đội tuyển, đoạt các danh hiệu cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm như giải thưởng Golden Boy, Kopa Trophy và là cầu thủ trẻ xuất sắc nhất của Liên đoàn Thống kê và Lịch sử Bóng đá Thế giới (IFFHS) cùng trong năm 2024.Trong năm nay và năm sau (2026), nếu Lamine Yamal cùng CLB Barcelona vô địch Champions League (ở tứ kết gặp Borussia Dortmund hoặc Lille), và vô địch World Cup 2026 cùng đội tuyển Tây Ban Nha. Anh sẽ trở thành cầu thủ độc nhất vô nhị trong lịch sử bóng đá thế giới, khi đoạt mọi danh hiệu vô địch danh giá nhất ở độ tuổi chỉ mới 18 vừa đủ để ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên trong sự nghiệp. Lamine Yamal sẽ tròn 18 tuổi vào ngày 13.7 tới đây.Theo nhà báo Fabrizio Romano, chuyên gia tin chuyển nhượng: "Trước ma thuật đầy kỳ diệu của Lamine Yamal, CLB Barcelona đang chạy đua đến mùa hè năm nay để ký một bản hợp đồng cực kỳ đặc biệt để giữ chặt viên ngọc quý của mình. Lamine Yamal cũng xác định, anh chỉ gắn bó với Barcelona. Các CLB khác như PSG muốn chiêu mộ cầu thủ quá tài năng này, coi như nên từ bỏ ý định ngay từ bây giờ".
Những mẹo đơn giản giúp bạn tiết kiệm điện mùa nắng nóng
Tối 10.2, một đoạn clip gây xôn xao dư luận khi ghi lại vụ va chạm giữa nam shipper và người lái ô tô Lexus. Trong cảnh quay, người lái ô tô đã tấn công nam shipper, đấm liên tiếp vào mặt và đầu anh. Sự việc này nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Câu chuyện về vụ va chạm này khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng và lo ngại về an toàn giao thông.Thông tin từ Báo Thanh Niên, ngày 11.2 Trung tâm pháp y Hà Nội xác định nạn nhân L.X.H (31 tuổi), quê Thanh Hóa, bị chấn động não, tỉ lệ thương tích 3%. Công an Q.Tây Hồ (Hà Nội) đã khởi tố vụ án và tạm giữ Tống Anh Tuấn (42 tuổi, Hà Nội) để điều tra hành vi cố ý gây thương tích.Trước đó, nhiều vụ việc tương tự đã xảy ra sau va chạm giao thông, khi một số người "giận quá mất khôn", dẫn đến những hành vi thiếu kiểm soát. Mặc dù các đối tượng đã bị cơ quan chức năng xử lý, nhưng những vụ hành hung này để lại tổn thương cho nạn nhân và nỗi sợ hãi cho người chứng kiến. Nguyễn Quang Thiện (28 tuổi), ngụ ở 131 Nguyễn Đức Thuận, P.13, Q.Tân Bình (TP.HCM), cho rằng hành vi bạo lực không chỉ gây mất an ninh trật tự, mà còn ảnh hưởng đến tâm lý và sự an toàn của cộng đồng. Thiện kể rằng bản thân từng trải qua một vụ va quẹt giao thông. Khi đó, bạn đang lưu thông trên đường thì xe của người khác đụng vào, khiến gương bị bể, xe có vài vết trầy. Thay vì phản ứng nóng nảy, Thiện lịch sự xin lỗi người kia trước. "Mình nói rằng không sao, đó là sự cố không ai mong muốn", Thiện nhớ lại. Người kia ban đầu có vẻ bối rối, nhưng sau đó cảm ơn Thiện rối rít."Chiếc gương có giá không bao nhiêu nên mình xử lý sự cố một cách êm đẹp. Bản thân không sao là được rồi. Mình tin rằng nếu mọi người đều có thể giữ được sự bình tĩnh như vậy trong những tình huống căng thẳng thì xã hội sẽ trở nên an toàn hơn", Thiện nói.Thế nhưng, Huỳnh Thảo My (25 tuổi), làm việc tại Khu chế xuất Tân Thuận (TP.HCM), lại không gặp may mắn như vậy. My kể rằng có lần, khi khi đang di chuyển trên đường, cô bất ngờ bị một người đàn ông lái xe ô tô phía sau thúc giục và bấm còi liên tục. Người này tỏ ra bực tức, lao lên vượt qua My và bắt đầu hăm dọa, quát tháo khi thấy cô chưa kịp phản ứng. My chỉ biết im lặng, giữ bình tĩnh và tiếp tục lái xe."Khi đó, mình rất hoang mang và sợ hãi, nhưng mình quyết định không phản ứng lại, tránh làm người kia căng thẳng thêm, dễ dẫn tới cự cãi, va chạm. Mình nghĩ rằng hành vi hăm dọa và bực tức trên đường không chỉ làm mất an toàn giao thông mà còn ảnh hưởng đến tâm lý của những người tham gia. Hy vọng mọi người nên thấu hiểu và kiên nhẫn hơn khi lái xe trên đường", cô nói.Theo luật sư Diệp Năng Bình, Đoàn Luật sư TP.HCM, khi gặp va chạm giao thông, điều quan trọng là giữ bình tĩnh, không tranh cãi. Nếu không thể thỏa thuận, hãy nhờ cơ quan chức năng giải quyết. Hành vi hành hung sau va chạm có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự, tùy mức độ. Người dân cũng cần lên án những hành vi bạo lực để góp phần giữ gìn an ninh trật tự.Luật sư Bình cho biết hiện nay tình trạng bạo lực sau va chạm giao thông đang ngày càng gia tăng. Một số người thay vì trao đổi, bàn bạc hướng xử lý thì lại ngay lập tức sử dụng vũ lực để giải quyết. Từ đó có thể gây thiệt hại cả về người và của, gây xôn xao dư luận xã hội, mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Vì thế, mọi người cần học cách kiềm chế nóng giận khi tham gia giao thông.Luật sư Bình chỉ ra rằng theo Điều 19 và Điều 20 Hiến pháp 2013, mọi người có quyền sống, tính mạng được pháp luật bảo vệ. Hành vi hành hung người khác sau va chạm giao thông có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự. Cụ thể, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 8.000.000 đồng hoặc bị xử lý hình sự, tùy vào mức độ hành vi. Với hành vi gây thương tích, người vi phạm có thể bị xử phạt từ cải tạo không giam giữ đến tù chung thân (Điều 134 Bộ luật Hình sự). Nếu hành vi gây rối trật tự công cộng, có thể bị phạt tiền hoặc tù từ 5.000.000 đồng đến 7 năm (Điều 318 Bộ luật Hình sự).
Lễ khai mạc VCK giải TNSV THACO cup 2025 diễn ra ngắn gọn nhưng trang trọng, dưới sự dự khán trực tiếp của những vị khách quý là ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM; anh Bùi Quang Huy, Ủy viên dự khuyết BCH T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; ông Trần Trọng Dũng, Phó chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam; ông Nguyễn Hồng Minh, Phó cục trưởng Cục TDTT, Bộ VH-TT-DL; ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM; ông Nguyễn Nam Nhân, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM; ông Nguyễn Xuân Vũ, Phó chủ tịch VFF; PGS-TS Trần Cao Vinh, Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM; TS Trần Trọng Đạo, Hiệu trưởng Trường ĐH Tôn Đức Thắng.Lễ khai mạc còn thu hút hàng ngàn CĐV là sinh viên cổ vũ cho 12 trường có đại diện tham dự VCK, bao gồm Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội, Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa (đại diện khu vực miền Bắc); Trường ĐH TDTT Đà Nẵng, ĐH Huế (Duyên hải miền Trung); Trường ĐH Quy Nhơn (Nam Trung bộ và Tây nguyên); Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai (Đông Nam bộ); Trường ĐH Văn Hiến, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trường ĐH Bách Khoa – ĐHQG TP.HCM, Trường ĐH Tôn Đức Thắng (khu vực TP.HCM); Trường ĐH Trà Vinh (Tây Nam bộ).Giải sẽ diễn ra từ ngày 1.3-16.3, trên sân bóng Trường ĐH Tôn Đức Thắng (TP.HCM). Các đội bóng sẽ thi đấu vòng tròn một lượt ở mỗi bảng (4 đội) để tính điểm, xếp hạng. Tổng cộng 3 đội xếp thứ nhất, 3 đội xếp thứ nhì và 2 đội xếp thứ ba có thành tích tốt hơn trong 3 bảng sẽ vào thi đấu tứ kết, bán kết, chung kết (theo sơ đồ mã số).Riêng các trận tứ kết, bán kết và chung kết thi đấu theo thể thức loại trực tiếp một trận, nếu sau thời gian thi đấu chính thức (80 phút) tỷ số hòa, sẽ thi đá luân lưu 11 m để xác định đội thắng.Để động viên, khích lệ các đội thi đấu cũng như tăng thêm sự sôi động trong cuộc tranh tài giữa 12 đội bóng xuất sắc nhất toàn quốc, BTC đã công bố các hạng mục giải thưởng tổng cộng lên đến 800 triệu đồng. Trong đó đội vô địch nhận giải thưởng kèm 300 triệu đồng, 150 triệu đồng cho đội á quân và 70 triệu đồng cho mỗi đội đồng hạng ba. Giải phong cách sẽ có trị giá 40 triệu đồng.Ngoài ra, BTC còn có các phần thưởng Tổ trọng tài hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ VCK (10 triệu đồng), 3 giải cổ vũ: fair-play (20 triệu đồng), cổ vũ đẹp (15 triệu đồng); cổ vũ truyền cảm hứng (10 triệu đồng). Các giải thưởng cá nhân (80 triệu đồng) gồm Cầu thủ xuất sắc nhất trận vòng bảng và tứ kết (22 trận, 1 triệu đồng/giải), Cầu thủ xuất sắc nhất trận bán kết (2 trận, 2 triệu đồng/giải), Cầu thủ xuất sắc nhất trận chung kết (3 triệu đồng/trận), Cầu thủ ghi bàn thắng đầu tiên trận vòng bảng, tứ kết (22 trận, 1 triệu đồng/trận), Cầu thủ ghi bàn thắng đầu tiên trận vòng bán kết (2 triệu đồng/trận), Cầu thủ ghi bàn thắng đầu tiên trận chung kết (3 triệu đồng), Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất vòng chung kết: 10 triệu đồng (Nếu trường hợp 2 cầu thủ trở lên ghi được số bàn thắng nhiều nhất bằng nhau, thì giải thưởng sẽ được chia đều cho các cầu thủ đó).Đặc biệt, Cầu thủ xuất sắc nhất VCK sẽ nhận phần thưởng trị giá 15 triệu đồng, Thủ môn xuất sắc nhất VCK nhận 10 triệu đồng, Đội hình tiêu biểu 11 cầu thủ xuất sắc (1 triệu đồng/cầu thủ).Đến tham dự lễ khai mạc còn có sự hiện diện của các vị lãnh đạo T.Ư và các sở ban ngành TP.HCM, Công an TP.HCM, Phòng Văn hóa Thông tin Q.7, Ban trọng tài VFF, Liên đoàn Bóng đá TP.HCM, đại diện Ban giám hiệu Trường ĐH Bách Khoa – ĐHQG TPHCM; Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai; Trường ĐH Công nghệ TP.HCM; Trường ĐH Quy Nhơn; Trường Đại học TDTT Đà Nẵng… cùng nhiều thầy cô lãnh đạo khoa của các trường.BTC xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến các đơn vị tài trợ và đồng hành, bao gồm ông Phạm Văn Tài, Tổng giám đốc Tập đoàn THACO - Đơn vị tài trợ chính giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III – 2025, Cúp THACO. Đồng thời, xin cảm ơn ông Nguyễn Thành Phước, Giám đốc Văn phòng đại diện BIDV tại TP.HCM và đại diện Tập đoàn Dầu khí Việt Nam; Công ty Bảo Uyên Sport (nhãn hàng Bulbal); Công ty CP thể thao Động Lực; Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank); Bệnh viện đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn; Tổng công ty CP bảo hiểm AAA; Bệnh viện Quốc tế European Wellness, FPT Play và các đơn vị đồng hành khác.
Chương trình tư vấn sức khỏe
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.
